बांधकाम परवानगी प्रक्रियेत ऐतिहासिक बदल; NA परवानगीचा अडथळा अखेर दूर..

घर किंवा इमारत बांधकाम करणाऱ्या नागरिकांसाठी मोठी Breaking News! महाराष्ट्र सरकार ने बिगर शेती (NA) परवानगीबाबत ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. आता Building Plan Approval म्हणजेच NA Permission मानली जाणार आहे. वेगळा NA अर्ज, जिल्हाधिकारी कार्यालयात फेऱ्या, विलंब आणि खर्च — सगळं संपणार!

Feb 16, 2026 - 11:49
बांधकाम परवानगी प्रक्रियेत ऐतिहासिक बदल; NA परवानगीचा अडथळा अखेर दूर..
बांधकाम परवानगी प्रक्रियेत ऐतिहासिक बदल; NA परवानगीचा अडथळा अखेर दूर..

Big Relief for Home Builders | घर, इमारत किंवा व्यावसायिक बांधकाम करताना नागरिकांना सर्वाधिक त्रास देणाऱ्या प्रक्रियांपैकी एक असलेली बिगर शेती (NA) परवानगी (NA Permission Maharashtra) आता इतिहास जमा होण्याच्या मार्गावर आहे. महाराष्ट्र सरकार च्या नव्या निर्णयामुळे बांधकाम परवानगी प्रक्रिया अधिक सुलभ, जलद आणि पारदर्शक होणार असून, सामान्य नागरिकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

नगररचना विभागाने किंवा संबंधित स्थानिक स्वराज्य संस्थेने मंजूर केलेला बांधकाम नकाशाच आता थेट NA परवानगी म्हणून ग्राह्य ( Building Plan Approval Maharashtra) धरला जाणार आहे. त्यामुळे वेगळ्या NA अर्जासाठी जिल्हाधिकारी कार्यालयात फेऱ्या मारण्याची (NA Permission Not Required) गरज संपुष्टात येणार आहे.


NA परवानगीबाबत मोठा बदल

आतापर्यंत बांधकाम नकाशा मंजूर झाल्यानंतरही (News House Construction Rules) नागरिकांना स्वतंत्रपणे बिगर शेती (अकृषक) परवानगीसाठी अर्ज करावा लागत होता. या प्रक्रियेत—

  • जिल्हाधिकारी कार्यालयात वारंवार चकरा

  • कागदपत्रांची पुनःपुन्हा पूर्तता

  • अनावश्यक विलंब व खर्च

यांना नागरिकांना सामोरे जावे लागत होते.

मात्र नव्या निर्णयानुसार, महानगरपालिका, नगरपालिका किंवा नगररचना विभागाकडून मंजूर झालेला बांधकाम नकाशा म्हणजेच NA परवानगी (NA Permission Cancel)  मानली जाणार आहे. यामुळे दोन वेगवेगळ्या विभागांतील परवानग्यांची गरजच संपली आहे.


बांधकाम नकाशा मंजुरी का आवश्यक?

महाराष्ट्रात कोणतेही घर, इमारत किंवा व्यावसायिक बांधकाम करण्यासाठी अधिकृत बांधकाम नकाशा मंजुरी बंधनकारक आहे. ही मंजुरी—

  • विकास नियंत्रण नियमावली (DCR)

  • नगररचना नियम

  • सुरक्षितता व पर्यावरणीय अटी

यांची पूर्तता होत असल्याची खात्री देते. त्यामुळे अनधिकृत बांधकामांवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होते.


नकाशा मंजुरीची टप्प्याटप्प्याची ऑनलाइन प्रक्रिया

बांधकाम नकाशा मंजुरीची संपूर्ण प्रक्रिया आता डिजिटल आणि ऑनलाइन करण्यात आली आहे.

  1. नोंदणी
    अर्जदार किंवा त्यांचे नोंदणीकृत वास्तुविशारद MahaVastu BPMS पोर्टलवर नोंदणी करतात.

  2. नकाशा तयार करणे
    नोंदणीकृत वास्तुविशारद ‘TP Client’ सॉफ्टवेअरद्वारे नियमानुसार नकाशा तयार करतात.

  3. कागदपत्रे अपलोड
    आवश्यक सर्व कागदपत्रांसह नकाशा ऑनलाइन सादर केला जातो.

  4. शुल्क भरणे
    छाननी व प्रक्रिया शुल्क ऑनलाइन पद्धतीने भरले जाते.

  5. तपासणी व मंजुरी
    नगररचना विभागाकडून नकाशाची तपासणी होते. सर्व नियम पूर्ण असल्यास डिजिटल स्वाक्षरीसह मंजुरी प्रमाणपत्र दिले जाते.


कोणती कागदपत्रे आवश्यक असतात?

बांधकाम नकाशा मंजुरीसाठी खालील महत्त्वाची कागदपत्रे आवश्यक आहेत—

  • मालकी हक्क पुरावा
    सातबारा उतारा किंवा प्रॉपर्टी कार्ड

  • जमीन मोजणी नकाशा
    भूमी अभिलेख विभागाचा अधिकृत मोजणी नकाशा

  • वास्तुविशारद प्रमाणपत्र
    नोंदणीकृत आर्किटेक्टचा वैध परवाना

  • कर पावती
    चालू वर्षाची घरपट्टी / मालमत्ता कर भरल्याची पावती

  • NOC (गरजेनुसार)
    अग्निशमन दल, पर्यावरण विभाग, विमानतळ प्राधिकरण आदींची ना हरकत प्रमाणपत्रे


नागरिकांना काय होणार थेट फायदा?

या नव्या निर्णयामुळे—

  • NA परवानगीसाठी वेगळा अर्ज करण्याची गरज नाही

  • जिल्हाधिकारी कार्यालयातील हेलपाटे थांबणार

  • वेळ, पैसा आणि मानसिक त्रासाची बचत

  • बांधकाम प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढणार

विशेषतः सामान्य नागरिक, गृहबांधणी करणारे, छोटे व्यावसायिक आणि ग्रामीण भागातील बांधकामदार यांना या निर्णयाचा मोठा लाभ होणार आहे.


एक निर्णय, अनेक दिलासे

बांधकाम नकाशा मंजुरीलाच NA परवानगीचा दर्जा देण्याचा हा निर्णय प्रशासनातील सुधारणा आणि डिजिटल गव्हर्नन्सच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. यामुळे बांधकाम क्षेत्राला चालना मिळणार असून, नागरिकांचा सरकारी यंत्रणांवरील विश्वास अधिक दृढ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

Manish Manish Dawange is a passionate journalist dedicated to truthful, people-centric reporting. He focuses on ground realities, social issues, and impactful stories that give voice to the unheard.